Page 203 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 195

ราชวง ค ตะ ะหรร ะ (The Gupta and Harsa)
หลังการล่มสลายของราชวงศ์กุษาณะ เราไม่ค่อยทราบเรื่องราวของดินแดนแถบอินเดีย

เหนือ ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 3 ทางตะวันออกของปัญจาบและมัลวา ตกอยู่ในครอบครองของกษัตริย์
กลุ่มเล็ก ๆ และพวกชนเผ่า

หลักฐานโบราณคดีประเภทลายลักษณ์อักษร เช่น จารึก เหรียญกษาปณ์ และวรรณกรรม

สันสกฤต ช่วยให้ข้อมูลที่สําคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์อินเดียในช่วง ค.ศ. 300-600 (พ.ศ. 843-1143)
จารึกส่วนใหญ่เป็นศิลา บางชิ้นเป็นแผ่นทองแดง ส่วนใหญ่เป็นของราชวงศ์คุปตะ และราชวงศ์อื่น ๆ ที่

อยู่ร่วมสมัยกัน เช่น วกา กะ กดัมพะ วรรมัน และหูณะ ส่วนหลักฐานประเภทเหรียญ (ส่วนใหญ่เป็น
เหรียญทอง) และตราประทับ มักระบุชื่อของกษัตริย์ที่ด้านหน้าของเหรียญมีภาพเหมือนของกษัตริย์

บางครั้งระบุศักราชด้วย ด้านหลังเป็นภาพเทพเจ้าหรือภาพสัตว์ (ที่สัมพันธ์กับเทพเจ้า) เหรียญเหล่านั้นมี

ทั้งทองและเงิน ที่เป็นทองแดงมีน้อยมาก
ในส่วนของวรรณกรรมภาษาสันสกฤต ได้ข้อมูลจากมหากาพย์ (ทมิ ) ปุราณะ และสมฤติ

เช่น วิษณุปุราณะกล่าวว่า กษัตริย์ราชวงศ์คุปตะครอบครองดินแดนตลอดแม่น้ําคงคาขึ้นไปถึงประยาค

(Allahabad) รวมถึงสาเกตุ ละมคธ วรรณกรรมทางพุทธศาสนามหายาน เช่น ญชูศรีมูลกัลป มีการ
กล่าวถึงประวัติศาสตร์ของอินเดียในช่วงเวลานี้ (ต้นคริสตกาล-ยุคกลาง) นอกจากนี้ยังมีวรรณกรรมใน
32
ศาสนาเชน คือ หริวงศ์ปุราณะ (คริสต์ศตวรรษที่ 8)

ระวัติ า ตร ราชวง ค ตะ (โดย ังเข )
ในป ค.ศ. 320 (พ.ศ. 863) จันทรค ต แห่งราชวงศ์คุปตะ ขึ้นมามีอํานาจโดยการแต่งงาน

กับเจ้าหญิงกุมารเทวีแห่งเผ่าลิจฉวีซึ่งกําลังเจริญรุ่งเรืองมาก พระองค์แผ่อํานาจไปได้กว้างขวาง

ครอบคลุมถึงมคธและโกศล
ในสมัยของ ทรค ต (Samudra Gupta –ประมาณ ค.ศ. 335-376/ พ.ศ. 878-919)

หลักฐานโบราณคดีที่ให้ข้อมูลประวัติศาสตร์สมัยพระเจ้าสมุทรคุปต์ที่สําคัญ คือจารึกประศาสติ
(prashasti) ที่จารึกอยู่บนศิลาทรายสีแดงที่อีรัน (Eran) จารึกแผ่นทองแดงพบที่คยาและนาลันทา จารึก

ประศาสติที่สําคัญที่สุดในรัชสมัยของสมุทรคุปต์คือจารึกประศาสติบนหินที่อัลลาหบัด (ซึ่งบนนั้นยัง

ปราก จารึกของพระเจ้าอโศก และจักรพรรดิโมกุลนาม ชหันคีร์ (Jahangir) ด้วย

32 Singh : p.475.