Page 182 - วัชรยานยันตระ

ในสมัยของพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 (พ.ศ. 1432-1443) ทรงสร้างศาสนสถาน
ทั้ง 3 ลัทธิศาสนา (ไศวนิกาย ไวษณพนิกาย และพระพุทธศาสนา) จารึก
ปราสาทกอมนัป และเทพพนม กล่าวถึงการผสมระหว่างไศวะกับพุทธะ

(หลัก 2) (สุภัทรดิศ ดิศกุล, 2547: 12)
ตัวอย่างหลักฐานประเภทจารึกส าคัญที่เกี่ยวข้องกับ
พระพุทธศาสนามหายานรวมถึงมหายานตันตระ ในสมัยเมืองพระนคร
มีดังต่อไปนี้

พุทธศตวรรษที่ 14
จารึกที่ปราสาทตาเกียม (K. 244) จังหวัดก าปงธม ระบุศักราช
ตรงกับ พ.ศ. 1334 กล่าวถึงการสร้างรูปพระโลเกศวร (ดูเพิ่มเติมใน
ทรงธรรม ปานสกุณ, 2548: 76-77)

พุทธศตวรรษที่ 15-16

ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา จารึกที่พบในกัมพูชาและ
ดินแดนใกล้เคียง เช่น ไทย เวียดนาม แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนถึงแนวคิด
ใหม่หรือแนวคิดที่พัฒนาขึ้นของพระพุทธศาสนาแบบใหม่คือ “วัชรยาน”
จารึกส าคัญที่แสดงให้เห็นแนวคิดดังกล่าว ได้แก่ จารึกบัตชุม (K. 266) ซึ่ง

สร้างขึ้นใน พ.ศ. 1496 (จะได้กล่าวถึงในรายละเอียดต่อไป) ส่วนจารึกอื่นๆ
ที่แสดงถึงการมีอยู่ของพระพุทธศาสนา เช่น
รัชกาลพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 (พ.ศ. 1432-1450)
จารึกปราสาทเทพพนม (K. 290) กล่าวสรรเสริญพระเจ้ายโศวรมัน
ที่ 1 ในการก่อสร้างอาศรมทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่า “เสาคตาศรม”
(ทรงธรรม ปานสกุณ, 2548: 83)

จารึกพนมบันทายนาน (Phnom Bantay Nan) ปรากฎศักราชตรง
กับ พ.ศ. 1445-1446 จารึกเป็นภาษาสันสกฤตและภาษาเขมร เริ่มต้นด้วย

172