Page 187 - วัชรยานยันตระ
P. 187
จิรพัฒน์ ประพันธ์วิทยา กล่าวไว้ว่า ร่องรอยของพุทธตันตระ
ปรากฏในเขมรตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 14 ดังปรากฏในจารึกสด๊กก๊อกธม 2
(พบที่จังหวัดสระแก้ว ประเทศไทย) ซึ่งข้อความในจารึกมีการกล่าวถึง “สิทธิ”
(Siddhi คือการบรรลุความส าเร็จ อาจหมายถึง การถึงซึ่งนิพพาน หรืออาจ
หมายถึงการได้มาซึ่งอ านาจนอกเหนือธรรมชาติ โดยมายา) และ “สาธนะ”
รวมถึงคัมภีร์ทั้ง 4 ซึ่งหม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล กล่าวว่า เป็นคัมภีร์ตันตระ
(สุภัทรดิศ ดิศกุล, 2547: 11) (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมในส่วนของประเทศไทย)
ในส่วนของประติมากรรมขนาดเล็กในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16 ก็เริ่ม
ปรากฏร่องรอยของวัชรยานแล้วจากหลักฐานโบราณคดีท าให้ทราบว่า
มณฑลของเหวัชระเป็นที่รู้จักกันแล้ว แม้ว่าลักษณะทางประติมานวิทยา
อาจจะไม่ตรงตามที่ปรากฎในอินเดีย
4.3 หลักฐานโบราณคดีที่แสดงถึงร่องรอยของวัชรยานตันตระใน
กัมพูชา
ในที่นี้จะกล่าวถึงหลักฐานโบราณคดีประเภทต่างๆ ที่พบในกัมพูชา
ที่แสดงให้เห็นถึงร่องรอยของวัชรยานตันตระ โดยขอยกตัวอย่างเฉพาะที่
เด่นๆ ที่แสดงให้เห็นถึงแนวคิดแบบวัชรยานตันตระที่ค่อนข้างชัดเจน
4.3.1 หลักฐานประเภทจารึก
ตัวอย่างหลักฐานประเภทจารึกที่แสดงให้เห็นถึงร่องรอยของ
วัชรยานตันตระในกัมพูชา
จารึกตุกชุม (Tuk Cum - K. 238)
จากจังหวัดพระตะบอง ระบุมหาศักราช 871 (ตรงกับ
พ.ศ. 1492) มีการกล่าวถึง การสถาปนาพระกัมรเตงอัญศรีไตรโลกยนาถะ
(ชื่อนี้จะมีความหมายตามศัพท์ คือ ผู้ชนะสามโลก ที่หมายถึง พระพุทธเจ้า
เท่านั้น หรือประสงค์จะชี้ถึงความสัมพันธ์กับชื่อเทพในวัชรยานตันตระ ?)
177

