Page 183 - วัชรยานยันตระ
P. 183
การสรรเสริญพระพุทธองค์ รวมถึงพระโพธิสัตว์ในพระพุทธศาสนามหายาน
รวมถึงพระโลเกศวร และพระนางปรัชญาปารมิตา มีการกล่าวถึงการ
สถาปนารูปเคารพโดยไตรภูวนะ-วัชระ ในส่วนที่เป็นภาษาเขมร กล่าวถึง
การอุทิศถวายทาสแด่เทพ “ไตรโลกยวิชยาคีศวระ” (Trailokyavijay
agisvara) (JA, 1882: 2) นับเป็นจารึกที่น่าสนใจ มีการระบุพระนามเทพเจ้า
ซึ่งน่าจะเป็นพระโพธิสัตว์ที่มีพระนามคล้ายคลึงกับเทพในวัชรยาน
รัชกาลพระเจ้าราเชนทรวรมัน (พ.ศ. 1487-1510)
จารึกจากโดนตริ (Don Tri) ได้กล่าวถึงพระโพธิสัตว์อารยไมเตรยะ
จารึกวัดกเด็ยจาร์ หรือกเด็ยจรร (K. 157) กล่าวถึงกษัตริย์
พระราชทานรูปพระโลเกศวรและนางเทวี (ปรัชญาปารมิตา) ให้กับพุทธ
สถานแห่งนี้ซึ่งสร้างขึ้นโดยข้าราชการในพระองค์ (สุภัทรดิศ ดิศกุล, 2547:
13-14)
ปราสาทบึงเวียน (K. 872) ในจังหวัดเสียมราฐ กล่าวถึงพระ
สัมมาสัมพุทธเจ้า พระโลเกศวร และการตั้งปณิธานไปสู่สุขาวดีตามแนวคิด
มหายาน (ทรงธรรม ปานสกุณ, 2548: 91-94) นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นว่า
พระเจ้าราเชนทรวรมันทรงมีพระเชษฐาของพระมเหสีที่ทรงนับถือ
พระพุทธศาสนา (สุภัทรดิศ ดิศกุล, 2547: 14)
รัชกาลชัยวรมันที่ 5 (พ.ศ. 1511-1543)
พระเจ้าชัยวรมันที่ 5 ทรงเอาพระทัยใส่และทรงอุปถัมภ์
พระพุทธศาสนา ดังปรากฏหลักฐานจากจารึกต่างๆ ที่ท าขึ้นในรัชกาลของ
พระองค์ ที่ส าคัญและน่าสนใจหลักหนึ่งได้แก่ จารึกภาษาสันสกฤตจากวัด
ศรีสิธร (K.111) หรือสิธร (Sithor) ในจังหวัดก าปงจาม มีศักราชระบุตรงกับ
่
พ.ศ. 1511 แสดงร่องรอยของพระพุทธศาสนาฝายมหายานนิกายโยคาจาร
(ซึ่งได้กล่าวมาแล้วว่าโยคาจารเป็นรากฐานของพุทธตันตระ)
173
