Page 19 - วัชรยานยันตระ
P. 19
วัชระ-ฆัณฏำ (Vajraghanta) – วัชระกับกระดิ่ง เป็นสัญลักษณ์ของ
กำรรวมกันของเพศชำยกับหญิง
วัชรังกุศะ (Vajrankusa) – วัชระกับอังกุศะ (ขอช้ำง)
วัชรขัฑคะ (Vajrakhadga) – วัชระกับไม้เท้ำที่ท ำจำกกระดูกท่อน
ยำวประดับส่วนปลำยด้วยหัวกะโหลก (ขัฑคะ)
วัชรปำศะ (Vajrapasha) – วัชระกับปำศะ (เชือก)
กล่ำวได้ว่ำ สัญลักษณ์วัชระนั้นมีมำนำนแล้ว วัชระถือว่ำเป็น
“สัญลักษณ์” หรือ “อำวุธ” คู่กำยของพระอินทร์เทพในยุคพระเวท
ในพระพุทธศำสนำ รูปเคำรพสกุลช่ำงคันธำระ (สกุลช่ำงแรกที่เริ่มสร้ำงรูป
เคำรพในพระพุทธศำสนำ) วัชระปรำกฏกับเทพองค์หนึ่งซึ่งอยู่เคียงข้ำง
พระพุทธเจ้ำเสมอ โดยทั่วไปเรียกเทพองค์นี้ว่ำ “วัชรปำณี” ซึ่งตำมศัพท์
หมำยถึง “ผู้ถือวัชระ” นักวิชำกำรตีควำมเป็น 2 นัย คือ “พระอินทร์” ผู้มีวัชระ
เป็นอำวุธ หรืออีกนัยหนึ่ง คือ “วัชรปำณี” พระโพธิสัตว์องค์หนึ่งในพุทธ
ศำสนำ (มหำยำน)
หำกมองในภำพรวมของศิลปะสกุลช่ำงคันธำระ เรำจะเห็นได้ว่ำ
พระอินทร์และพระพรหม เทพในศำสนำฮินดู ถูกน ำเข้ำมำในพุทธศำสนำ
และปรำกฏชัดเจน ในภำพสลักเล่ำเรื่องพุทธประวัติ หำกแต่ปรำกฎใน
รูปลักษณ์ที่แตกต่ำงกันไป อย่ำงไรก็ตำม ในที่นี้ต้องกำรน ำเสนอให้เห็นว่ำ
วัชระ ถูกน ำเข้ำมำใช้ในประติมำนวิทยำของอินเดียมำนำนแล้ว โดยปรำกฏ
ในแนวคิดของศำสนำฮินดูก่อน ซึ่งมีควำมเป็นไปได้ว่ำ ควำมหมำยและ
สัญลักษณ์นี้อำจได้รับมำจำกภำยนอก (โดยอำจเข้ำมำพร้อมกับกลุ่มชน
อำรยัน ?) (ดูควำมหมำยทำงประติมำนวิทยำของวัชระและฆัณฏำเพิ่มเติมใน
หัวข้อ “เครื่องมือเครื่องใช้ในพิธีกรรม”)
9
