Page 356 - วัชรยานยันตระ
P. 356
ศาสนาพราหมณ์ฮินดู มีเพียงกษัตริย์บางพระองค์เท่านั้นที่หันมานับถือ
พระพุทธศาสนาโดยเฉพาะอย่างยิ่งพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
ลักษณะของวัชรยานตันตระในกัมพูชา
ลักษณะเด่นของวัชรยานตันตระในกัมพูชา คือ การที่ได้รับการนับ
ถือควบคู่ไปกับไศวนิกาย ซึ่งเป็นศาสนาหลักเนื่องจากมีหลักการที่คล้ายคลึง
ั
กัน (นั่นจึงเป็นปจจัยหนึ่งที่ท าให้วัชรยานตันตระเจริญอยู่ได้ในกัมพูชา) แม้มี
การสันนิษฐานว่า วัชรยานตันตระอย่างเป็นระบบที่ปรากฏในกัมพูชาน่าจะ
ได้รับมาจากชวาแต่ลักษณะรูปแบบของหลักฐานที่ปรากฎก็ไม่ได้เหมือนกัน
ทั้งหมด
รูปแบบของหลักฐานโบราณคดีที่พบ เช่น พุทธสถานและรูปเคารพ
ที่พบในกัมพูชา มีความคล้ายคลึงกับทางอินเดีย(และ/หรือธิเบต - เนปาล)
มากกว่า ดังเห็นตัวอย่างได้จากแนวคิดและรูปเคารพของ “เหวัชระ” ซึ่งเป็น
เทพผู้พิทักษ์หรือยิดัม ที่มีความโดดเด่นมากในกัมพูชาโดยเฉพาะอย่างยิ่งใน
สมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 จากหลักฐานโบราณคดีที่พบแสดงให้เห็นว่า
ประเทศกัมพูชาในช่วงเวลาดังกล่าว “เหวัชระ” มีบทบาทส าคัญที่สัมพันธ์กับ
สถาบันการเมืองการปกครองของกัมพูชา แต่เรากลับไม่พบว่าเหวัชระมี
บทบาทหรือมีความโดดเด่นในชวา จึงท าให้เกิดประเด็นค าถามว่าเพราะเหตุ
ใดในกัมพูชา “เหวัชระ” จึงได้รับความนิยมเป็นอย่างมากเช่นนั้น
เกี่ยวกับประเด็นนี้หากพิจารณาถึงแนวคิดและหลักการของตันตระ
แล้ว เราจะเห็นถึงการให้ความส าคัญกับกลุ่มเทพชั้นรองที่เรียกว่า “ยิดัม” ซึ่ง
ั
มีหน้าที่ปกปกษ์รักษาและช่วยเหลือน าทางผู้นับถือ (สู่การหลุดพ้น) ซึ่งตาม
หลักการแล้วผู้นับถือศรัทธาต้องมียิดัมประจ าตน จะเป็นไปได้หรือไม่ว่า
เหวัชระในเขมร อาจอยู่ในบทบาทของ “ยิดัม” ประจ าองค์ของพระเจ้าชัย
วรมันที่ 7 ?
346
