Page 15 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

7

ยุคพระเวท

คัมภีร3 ฤคเวท ซึ่งเปPนหลักฐานที่เปPนลายลักษณ;อักษรเกBาสุดของยุคพระเวท ให?ข?อมูลเกี่ยวกับ

การแพทย; (การรักษาโรค) ขั้นพื้นฐาน มีการกลBาวถึงนักบวชอารยันและบทสวดสดุดีเทพเจ?า เทพเจ?า
สำคัญที่เกี่ยวกับการรักษาโรค คือ เทพแฝดอัศวิน ซึ่งตามเทพนิยายกลBาววBา เปPนแพทย; (physician –

bhisaj) ของเหลBาเทวดาทั้งปวง รวมทั้งยังมีการกลBาวถึงโรคตBาง ๆ และการใช?สมุนไพรในการรักษา

อถรรพเวท (หนังสือหรือตำราของอถรรวัน) คัมภีร;ในยุคหลังลงมา เปPนคัมภีร;สำหรับนักบวช
ผู?บูชาไฟใช?ในการประกอบพิธีกรรมทางไสยศาสตร; อถรรพเวทเปPนคัมภีร;ที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับ

เวทมนตร;คาถาที่มีนัยหลากหลายเพื่อให?บรรลุเป|าหมายตBาง ๆ กัน เชBน ใช?ปลุกเสกเพื่อให?อยูBภายใต?
เวทมนตร; นอกจากนี้ยังรวมถึงคาถาป|องกันภูตผี แมBมด การผดุงครรภ; การไถBบาป การทำสงคราม และ

ความสำเร็จในการค?าและการพนัน

ในสBวนที่เกี่ยวกับการแพทย; อถรรพเวทยังเปPนคัมภีร;ที่เน?นถึงเวทย;มนตร;คาถาเพื่อขจัดปaดเป}า
โรคร?ายตBาง ๆ รวมถึงเปPนแหลBงข?อมูลหลักสำหรับการแพทย;ในยุคพระเวทตอนต?น เรื่องราวเหลBานี้

กระจายอยูBในคัมภีร;อถรรพเวทที่มีทั้งสิ้น 20 เลBม โดยเฉพาะอยBางยิ่งในเลBม 1-9 และเลBมที่ 19 (Zysk,
2000: 14)

ราวศตวรรษที่ 3 กBอนคริสตกาล (พุทธศตวรรษที่ 3) ได?มีการเขียน เกาศิกะ สูตร (Kausika

Sutra) อันเปPนตำราเกี่ยวกับพิธีกรรมขึ้น ตามแนวทางของอถรรวัน ตำราดังกลBาวอธิบายถึงพิธีกรรม
ตBาง ๆ ที่ต?องปฏิบัติในระหวBางการทBองมนตร;ในอถรรพเวท

ผู?ที่ทำการศึกษาหลักฐานลายลักษณ;อักษรพบวBา การบำบัดรักษาโรคในยุคพระเวทสBวนใหญB

มีพื้นฐานของระบบการรักษาที่เกี่ยวข?องกับไสยศาสตร; โดยเปPนที่เชื่อกันวBาโรค (disease) เกิดจาก
การกระทำของภูตผี หรือ พลังชั่วร?ายที่เข?าสูBรBางกาย

หลักฐานที่ปรากฏทั้งจากฤคเวทและอถรรพเวทชี้ให?เห็นวBา การรักษาโรคในสมัยพระเวท
มีความรู?เพียงผิวเผินเกี่ยวกับกายวิภาคของมนุษย; ผู?ที่ทำการรักษาโรค ไมBได?ถูกจัดให?อยูBในกลุBมของ

นักบวชและไมBสามารถเข?าไปมีสBวนรBวมในยัญพิธีซึ่งเปPนหน?าที่หลักของนักบวช หลักฐานสมัยพระเวท

แสดงให?เห็นวBาการเรียนรู?เกี่ยวกับสBวนตBาง ๆ ของรBางกายมนุษย;เปPนเรื่องที่เกี่ยวข?องกับศาสนามากกวBา
เปPนแนวทางวิทยาศาสตร; (หรือหมายถึงการรู?จักสBวนตBาง ๆ ของรBางกายมนุษย;มาจากการสังเกตขณะทำ

พิธีกรรมบูชายัญ (ทั้งคนและสัตว;) มากกวBาการเรียนรู?ลักษณะกายวิภาคของมนุษย;ในแนวทาง
วิทยาศาสตร;หรือการแพทย;) (Zysk, 2000: 16)

บทสวดที่เกี่ยวกับการแพทย;ในอถรรพเวท (medical hymn) ชี้ให?เห็นวBา การบำบัดรักษาโรค

ในสมัยนั้นต?องใช?การรักษาด?วยพิธีกรรมเฉพาะ ซึ่งมนตร;หรือคาถาที่ระบุไว?ในคัมภีร;จะถูกนำมาใช?
ประกอบกับการรักษาด?วยสมุนไพร (พืชพันธุ;และผลผลิตจากพืชพันธุ;) ซึ่งจะถูกนำมาใช?ในลักษณะของ

เครื่องรางประกอบกับการทBองมนตร; ในอถรรพเวทมีการระบุถึงการใช?พืชที่มีกลิ่นหอมมาเผาเพื่อขับไลB